Mali Müşavir  Hasan Ali Solak
Köşe Yazarı
Mali Müşavir Hasan Ali Solak
 

AHİLİK VE KADINLAR

      2021 yılının ‘’Ahilik ve Ahi Evran Yılı’’ olarak kabul edilmesi ve Ahi Evran’ın hayatının bir bölümünde güzel şehrimiz Denizli’de yaşamış ve bu şehirde bahçıvanlık yapmış olması nedeniyle Ahilik ile ilgili yazımıza devam ediyoruz. Ahi Evran,Kayseri’de bulunduğu dönemde hanımı Fatma Hatun vasıtası ile ‘’Bacıyan-ı Rum’’ yani Anadolu Bacıları teşkilatını kurmuştur.Ahilik teşkilatı ile bağlantılı olan Bacıyan-ı Rum teşkilatı da,kadınlara mahsus bir teşkilattır.Üyelerine ‘’Bacı’’ yani kız kardeş denildiği için bu isim verilmiştir.Böylelikle Ahi Evran tarafından kurulan Ahilik Teşkilatı,Selçuklu Sultanı 1.Alaeddin Keykubat tarafından da desteklenince Anadolu’da yayılma imkanı bulmuştur. Ahilik Haftasını her yıl kutlayan esnaf odalarımız,kadın derneklerimiz böylesi ulvi çalışmalara öncülük etmiş Fatma Hatun’un ismini yaşatsalar daha güzel olmaz mı?Fatma Hatun Kadın Derneği,Fatma Hatun Ekonomi Kulübü,Fatma Hatun Kadın Girişimciler Platformu vb. gibi .Özellikle kadınlarımız,kadın girişimcilerimiz böylesi ulvi bir şahsiyetin ismini yaşatırlarsa daha manalı bir iş yapmış olmazlar mı?  Bir nevi sivil toplum çalışmaları da diyebileceğimiz bir teşkilattır Ahilik.Buna benzer teşkilat çalışmaları çok eski yıllara da uzanmaktadır.Hatta İslam öncesi Arap toplumunda bile,Sulh ve Sükunu korumayı,haksızlıkları önlemeyi gaye edinen ‘’Hılfu’l-Füdul’’ adıyla anılan bir teşkilatın varlığı bilinmektedir.Öyle ki, Peygamber Efendimizin bile,peygamber olmadan önce bu teşkilata katıldığı,peygamber olduktan sonra da bu teşkilatın faaliyetlerini övdüğü rivayet edilmektedir.  Bir çoğumuz Ahi kavramının ne anlama geldiğini bilmezken, Ahilik Haftasını da kutlayan ender milletlerdenizdir.Ahi tabiri hakkında farklı görüşler bulunmaktadır.Bunlardan biri,’’Kardeş’’,’’Kardeşim’’ anlamına gelmektedir.Diğer manası ise,’’Akı’’sözcüğünden gelen,’’Cömert,eli açık’’ anlamında bir kelimedir.Başlangıçta Ahilik kavramı ‘’Akı’’şeklinde kullanılsa da,sonradan ‘’Ahi’’ şekline dönüşmüştür.Arapların Feta,İranlıların ise civan-mert dedikleri ‘’yiğit,cömert insan tipine’’ Türkler Akı,mesleğe de Akılık diyorlardı. Kurum olarak Ahilik ise,Anadolu,şehir,kasaba ve hatta köylerindeki esnaf ve sanatkarlar kuruluşlarının eleman yetiştirme,işleyiş ve kontrollerini düzenleyen teşkilattır.Ahilik hareketi,Anadolu’da büyük bir gelişme göstererek Ahilik adı altında esnaf ve sanatkarlar arası bir kuruluş haline dönüşmüştür. Sultan 1.Alaeddin Keykubat döneminde Konya’ya yerleşen Ahi Evran,burada medreslerde eğitimler vererek ilim sahibi bir kişi olarak şöhret bulmuştur.Belli bir müddet sonra Konya’dan Denizli’ye giden Ahi Evran burada bahçıvanlıkla uğraştığı dönemde,sultan 2.İzzeddin Keykavus’un Sadrettin Konevi’yi Denizli’ye göndererek Ahi Evran’ın Konya’ya gelmesini sağlamıştır.Daha sonra Kırşehir’e yerleşen Ahi Evran,burada da debbağlık mesleğini devam ettirmiştir.Ömrünün son yıllarını Kırşehir’de geçirmiş ve 1261’de öldürülmüştür. Ahilik sisteminin temek özelliklerine bakıldığında,insan yüce bir varlıktır. Sömürülemez, İstismar edilemez,sadece bir ekonomik değer olarak görülemez,kulun kula kulluğu kabul edileme.Dünya,bir çalışma ve imtihan yeridir.Her insanın mesleği olmalıdır.Çünkü mesleği olan insan üreten insandır,başkalarına muhtaç olmayandır.Bunun için aşsız işsiz insanların bir meslek sahibi olmasını sağlamışlardır.Hiçbir şeye eşref-i mahlukat kabul edilen insandan daha fazla değer verilmez.Bu anlayış ahiliğin bütün faaliyetlerinde hakim olan unsurdur.Bu teşkilatlanma ve uygulama ile Ahilerin yaşadıkları çağın çok ilerisinde olan bir anlayışa sahip oldukları görülmektedir.    
Ekleme Tarihi: 13 Temmuz 2021 - Salı

AHİLİK VE KADINLAR

 

 

 

2021 yılının ‘’Ahilik ve Ahi Evran Yılı’’ olarak kabul edilmesi ve Ahi Evran’ın hayatının bir bölümünde güzel şehrimiz Denizli’de yaşamış ve bu şehirde bahçıvanlık yapmış olması nedeniyle Ahilik ile ilgili yazımıza devam ediyoruz.

Ahi Evran,Kayseri’de bulunduğu dönemde hanımı Fatma Hatun vasıtası ile ‘’Bacıyan-ı Rum’’ yani Anadolu Bacıları teşkilatını kurmuştur.Ahilik teşkilatı ile bağlantılı olan Bacıyan-ı Rum teşkilatı da,kadınlara mahsus bir teşkilattır.Üyelerine ‘’Bacı’’ yani kız kardeş denildiği için bu isim verilmiştir.Böylelikle Ahi Evran tarafından kurulan Ahilik Teşkilatı,Selçuklu Sultanı 1.Alaeddin Keykubat tarafından da desteklenince Anadolu’da yayılma imkanı bulmuştur. Ahilik Haftasını her yıl kutlayan esnaf odalarımız,kadın derneklerimiz böylesi ulvi çalışmalara öncülük etmiş Fatma Hatun’un ismini yaşatsalar daha güzel olmaz mı?Fatma Hatun Kadın Derneği,Fatma Hatun Ekonomi Kulübü,Fatma Hatun Kadın Girişimciler Platformu vb. gibi .Özellikle kadınlarımız,kadın girişimcilerimiz böylesi ulvi bir şahsiyetin ismini yaşatırlarsa daha manalı bir iş yapmış olmazlar mı? 

Bir nevi sivil toplum çalışmaları da diyebileceğimiz bir teşkilattır Ahilik.Buna benzer teşkilat çalışmaları çok eski yıllara da uzanmaktadır.Hatta İslam öncesi Arap toplumunda bile,Sulh ve Sükunu korumayı,haksızlıkları önlemeyi gaye edinen ‘’Hılfu’l-Füdul’’ adıyla anılan bir teşkilatın varlığı bilinmektedir.Öyle ki, Peygamber Efendimizin bile,peygamber olmadan önce bu teşkilata katıldığı,peygamber olduktan sonra da bu teşkilatın faaliyetlerini övdüğü rivayet edilmektedir. 

Bir çoğumuz Ahi kavramının ne anlama geldiğini bilmezken, Ahilik Haftasını da kutlayan ender milletlerdenizdir.Ahi tabiri hakkında farklı görüşler bulunmaktadır.Bunlardan biri,’’Kardeş’’,’’Kardeşim’’ anlamına gelmektedir.Diğer manası ise,’’Akı’’sözcüğünden gelen,’’Cömert,eli açık’’ anlamında bir kelimedir.Başlangıçta Ahilik kavramı ‘’Akı’’şeklinde kullanılsa da,sonradan ‘’Ahi’’ şekline dönüşmüştür.Arapların Feta,İranlıların ise civan-mert dedikleri ‘’yiğit,cömert insan tipine’’ Türkler Akı,mesleğe de Akılık diyorlardı. Kurum olarak Ahilik ise,Anadolu,şehir,kasaba ve hatta köylerindeki esnaf ve sanatkarlar kuruluşlarının eleman yetiştirme,işleyiş ve kontrollerini düzenleyen teşkilattır.Ahilik hareketi,Anadolu’da büyük bir gelişme göstererek Ahilik adı altında esnaf ve sanatkarlar arası bir kuruluş haline dönüşmüştür.

Sultan 1.Alaeddin Keykubat döneminde Konya’ya yerleşen Ahi Evran,burada medreslerde eğitimler vererek ilim sahibi bir kişi olarak şöhret bulmuştur.Belli bir müddet sonra Konya’dan Denizli’ye giden Ahi Evran burada bahçıvanlıkla uğraştığı dönemde,sultan 2.İzzeddin Keykavus’un Sadrettin Konevi’yi Denizli’ye göndererek Ahi Evran’ın Konya’ya gelmesini sağlamıştır.Daha sonra Kırşehir’e yerleşen Ahi Evran,burada da debbağlık mesleğini devam ettirmiştir.Ömrünün son yıllarını Kırşehir’de geçirmiş ve 1261’de öldürülmüştür.

Ahilik sisteminin temek özelliklerine bakıldığında,insan yüce bir varlıktır. Sömürülemez, İstismar edilemez,sadece bir ekonomik değer olarak görülemez,kulun kula kulluğu kabul edileme.Dünya,bir çalışma ve imtihan yeridir.Her insanın mesleği olmalıdır.Çünkü mesleği olan insan üreten insandır,başkalarına muhtaç olmayandır.Bunun için aşsız işsiz insanların bir meslek sahibi olmasını sağlamışlardır.Hiçbir şeye eşref-i mahlukat kabul edilen insandan daha fazla değer verilmez.Bu anlayış ahiliğin bütün faaliyetlerinde hakim olan unsurdur.Bu teşkilatlanma ve uygulama ile Ahilerin yaşadıkları çağın çok ilerisinde olan bir anlayışa sahip oldukları görülmektedir.

 

 

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve kanaldenizli.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.